Showing posts with label Mustafa Hastürk. Show all posts
Showing posts with label Mustafa Hastürk. Show all posts

Saturday, April 23, 2016

Saraybosna Sergisi, Akademiada

KIBRIS gazetesi, 2016-04-23, Cumartesi, sayfa:31



Geçen hafta ‘yazacağım’ dediğim konuları aşağıya doğru erteleyerek, bu haftaki yazıda önceliği çocuklara verelim! Çünkü, bugün 23 Nisan!

Biz dünyaya gelmeden
Her yeri düşman almış.
Atatürk düşmanları,
Yurdumuzdan çıkarmış.

23 Nisan günü
Meclis kuruldu diye,
Büyük bayram verilmiş
Çocuklara hediye.

Gülelim eğlenelim,
Kutlayalım bayramı
Verelim hep el ele
Yükseltelim vatanı.

Melahat Uğurkan’ın çocuksu bir dille yazılmış 23 NİSAN şiirinden sonra şöyle bir açıklamayı paylaşmak da iyi olur diye düşündüm: “Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ɑçılmɑsı ile millet egemenliği resmen hɑyɑtɑ geçirilmiş, bu önemli gün Atatürk tɑrɑfındɑn millet egemenliğini sonsuzɑ kɑdɑr koruyɑcɑk olɑn çocuklɑrɑ ɑrmɑğɑn edilmiştir. Meclisin ɑçılış günü olɑn 23 Nisɑn’ı Ulusɑl Egemenlik ve Çocuk Bɑyrɑmı olɑrɑk ilɑn eden büyük önder Mustɑfɑ Kemɑl Atɑtürk, bu dɑvrɑnışı ile çocuklɑrın hɑklɑrını dünyɑ gündemine tɑşımış, geleceğimiz olɑn çocuklɑrɑ sevgisini en yüksek seviyede ispɑt etmiştir.”

Ve de bugünkü durum:

Basın, yayın organlarında, medyada Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramının bu yıl da, “terör” nedeniyle yapılamayacağı duyuruldu.

Kameri bayramlar serbest ve dünyada sadece Türkiye’de Miladi takvimde Ulusal günlere ikame etmek için sabitlenmeye çalışılıyor.

Yedi düvele karşı kazanılan Ulusal bayramlar ise acı içinde! Terör nedense ve sadece o günlerin kutlanmamasında akla geliyor!

Nazım Hikmet ne güzel demiş: “Çocuklara kıymayın efendiler!” Bayramlara da!

Bugün 23 Nisan
Neşe doluyor insan!

Saraybosna’da İZDÜŞÜM-S sergisi açıldı! 

Evet; İzdüşüm-S sergisi için Bosna Hersek’in başkenti (Saraybosna) Sarajevo’ya gittim ve döndüm. İkinci defa gittim Sarajevo’ya. Yazıya hazırlıklarım sırasında, geçen seyahatime ilişkin karaladıklarımı kurcalarken dikkatimi çeken şey; orada yaşadığım tedirginliği bu sefer hiç hissetmediğim oldu... Ama savaşın ve kuşatmanın izleri hala orada!

Sokaklar tanıdık geldi, insanlar da öyle… Geçen gidişimizde “merhaba” diyenler bu sefer “sarılarak” karşıladılar…

Serginin kurulumunu Hasan Zeybek, Adis Lukać ve Mirsada Balzić birlikte yapmışlardı. Galerija Preporod  kentin merkezinde, orta büyüklükte ve Sarajevo için önemli bir galeri!

Türkiye Cumhuriyeti Saraybosna Kültür Ataşesi Soner Şahin; sergi öncesi de, sergi sonrası da bize zaman ayırdı, misafir etti, ilgilendi, sağolsun.

Sergimizin açılışında; Bosna Hersek Kültür Bakanı Mirvad Kurić, Sarajevo Academy of Fine Arts Dekanı Marina Finci, Dekan Yardımcısı Nusret Pasic, Cazim Hadzimejlić, Sarajevo Museum of Contemporary Art müdürü Enver Hadziomerspahic ve Olimpijski Muzej müdürü Edin Numankadic başta olmak üzere çok sayıda yönetici, sanatsever ve sanatçı yer aldı. Katılımcı sanatçıları temsilen ise açılışa; ben, Mustafa Hastürk ve Hasan Zeybek katıldık.

Biraz da sergi hakkında bilgi vermem gerek: İZDÜŞÜM-S sergisi; YDÜ GSTF’nin 2015-2016 Akademik yılında gerçekleştirmekte olduğu, BEŞ BAŞKENT BEŞ SERGİ projesi kapsamında (Türkiye-Ankara, Azerbaycan-Bakü, Bosna Hersek-Saraybosna, Estonya-Tallin) yer alan ve sonuncusu fakültenin kuruluşunun onuncu yılında Lefkoşa’da açılacak sergi dizilerinden üçüncüsü olma özelliğini taşımaktadır.

Kısa bir not daha ekleyelim: YDÜ, Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi’nin organizasyonunda; projenin ilk sergisi Ankara’da “İZDÜŞÜM-A” adıyla Galeri Çankaya’da 16-30 Ekim 2015 tarihleri arasında; projenin ikinci sergisi ise 18-23 Ocak 2016 tarihleri arasında Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de “İZDÜŞÜM-B” adıyla Artvilla Galerisinde gerçekleştirilmişti.

Genel olarak gezi ve özel olarak da yazılabilecek formatta sergi hakkında şöyle bir açıklamam oldu: “Sergimizin başarısı yanı sıra; bu tür uluslararası etkinliklerin Yakın Doğu Üniversitesinin tanınırlığına katkı sağladığını bir kere daha gördük. Sanatçılar, akademisyenler ve özellikle de Kültür Bakanı ile yaptığımız görüşmelerin kısa sürede ışıldayacağına inanıyoruz. Davetimiz üzerine Bakan Mirvad Kurić; Sanat Akademisi Dekanı Marina Finci ve Çağdaş Sanat Müzesi müdürü Enver Hadziomerspahic ve Galerija Preporod Müdürü Mirsada Balzić ile birlikte YDÜ 2.Resim Çalıştayı kapanış sergisine katılacağını belirtti.  Sanata destekleri nedeniyle; özellikle Üniversitemiz yönetimine bir kez daha teşekkür ederiz.” 

Bu serginin sorumlusu Hasan Zeybek, beşinci kere gittiği ve bir de kişisel sergi açtığı Sarajevo’dan sergiye ilişkin şu açıklamada bulundu: “Yurtdışında organize ettiğimiz sergilere bir yenisini daha ekledik.. Diğerlerinde olduğu gibi bu sergide de, başkentler arasında bir sanatsal köprü, kültürel bağ ve sanatçıların işleri ile içsel bir izdüşüm oluşturmaya çalıştık.  “İZDÜŞÜM-S” sergisine; YDÜ’den akademisyenler, mezun veya halen öğrenimlerine devam eden öğrenciler ile akademi dışında resim çalışmalarını yürüten onsekiz sanatçı katıldı. Sergide; farklı teknikler ile yapılmış toplam 27 çalışma yer aldı. Sergimizin gerçekleşmesi sürecinde başta Yakın Doğu Üniversitesi, Galerija Preporod, Değirmenlik Belediyesi ve katılımcı sanatçılar olmak üzere bizleri destekleyen herkese teşekkür ederim.”

Bir sonraki sergi serisinde görüşmek üzere!

AKADEMİADA-7 başlıyor!

Fakültemizin kuruluşunun üzerinden henüz bir yıl geçmeden 2007 yazında arabayla Ankara’ya doğru giderken uğradığımız dostum; Aksaray Üniversitesi eski Rektörü Prof.Dr. Necdet Sağlam’ı ziyaretimiz sırasında bir ortak proje olarak önerdiğim “Yaz Akademisi” fikri; iki üniversite arasında Lefkoşa’da, 17 Nisan 2008 tarihinde protokol imzalanması ve Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinin de katılımıyla kendini buldu.

İlk yaz akademisi; Yakın Doğu Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi, Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi işbirliği ile Aksaray Üniversitesi, Aksaray Valiliği, Güzelyurt Kaymakamlığı ve Güzelyurt Belediyesi’nin desteğiyle ve “Güzelyurt (Ihlara) Uluslararası Yaz Akademisi” adı ile 21 Temmuz-14 Ağustos 2008 tarihleri arasında iki dönem halinde gerçekleştirildi.

Sanat alanında Türkiye’de ilk kez gerçekleştirilen Yaz Akademisi’nde öğretim elemanları gönüllü olarak görev aldı, öğrencilerden de hiçbir ücret talep edilmedi. Ayrıca; barınma, beslenme, malzemeler ve ulaşım giderleri ilgili kuruluşlarca karşılandı.  Necdet hocaya bu sayfadan bir kez daha teşekkürlerimi gönderiyorum!

Maalesef idarecilerin değişmesi ile birlikte kurumsal tavırlarda veya işbirliklerinde oluşan erozyon neticesinde biz bugün, artık kendi başımıza yürüyoruz.

İşte bu süreçten geçip de artık markalaşan sanat etkinliği Akademiada’nın yedincisi “YDÜ Akademiada-7 Uluslararası Sanat Akademisi”si, 25 Nisan-3 Mayıs 2016 tarihleri arasında Lefkoşa’da gerçekleştirilecek.

Geçen hafta Dünya Sanat Günü için hazırladığımız bildirinin akıbetine uğramaması için Akademiada-7 basın açıklamasında yer alan bilgileri buradan paylaşmak istedim:

Tarafımdan açıklananlar şunlar:  “Bugüne kadar 6 defa gerçekleştirdiğimiz etkinliğimizde sanat üretimi için 394’ü yurtdışından olmak üzere toplam 643 katılımcı/öğrenciyi, 45’i yurtdışından 60’a yakın usta sanatçı/hoca ile buluşturduk. Bu yıl da, Akademiada-7 kapsamında yurtdışı ve KKTC’deki üniversitelerin ilgili fakültelerinden katılacak öğrencilerin geçen yıllarda olduğu gibi YDÜ-GSTF çatısı altında ve birlikte sanat üretmeleri hedeflenmektedir. Etkinliğimize desteğini esirgemeyen Üniversitemiz Rektörlüğüne ve her yıl Akademiada’ların gerçekleşmesi için emek veren başta Fakültemiz ve üniversitemiz çalışanlarına ve öğrencilerimize teşekkür ederim!"

Akademiada-7, yürütme kurulu adına Öğr.Gör.Dr. Gökhan Okur tarafından yapılan açıklama da şöyle: “Bu yıl için çalışma alanları; resim, heykel, seramik, fotoğraf ve grafik olarak belirlenen Akademiada-7 de; Resim Atölyemizde Abant İzzet Baysal Üniversitesi, GSF öğretim üyesi Birsen Giderer, Heykel Atölyemizde Heykeltıraş Mert Kılınç ve Heykeltıraş Sinem Akın, Seramik Atölyemizde Dokuz Eylül Üniversitesi GSF Öğretim Görevlisi Füsun Uludinç Çövenoğlu ve YDÜ GSTF Öğretim Görevlisi Vedia Okutan Gaydeler, Fotoğraf Atölyemizde sanatçı Mehmet Aslan Güven, Grafik Atölyemizde YDÜ GSTF öğretim üyesi Erdoğan Ergün ile yurt dışı ve KKTC’den katılması beklenen toplam 100 katılımcıyı bir araya getireceğiz.”

Pazartesi günü İstanbul’a gideceğim!

İş Sanat Kibele Galerisi’nde açılacak "Sanat Üretenler - Sanat Öğretenler" seçkisinde benim de bir resmim yer alıyor!  Sergi; 1970 sonrası kurulan sanat eğitimi bölümlerinde, güzel sanatlar enstitü ve fakültelerinde hocalık yapmış, aktif sanat yaşamıyla ülke sanatında belli bir yer edinmiş eğitimci sanatçıları ele alıyor.

Sanata yakın kalın…

Sunday, October 18, 2015

Bomba, Albayrak, izdüşüm

Kıbrıs Postası, YAKINDAN SANAT köşe yazısı no:102



Son yedi gün içinde gündeme düşen, hatta bomba olup patlayan konular arasına dalmadan; yaşama nasıl güzellik katabilirim endişesi ile yazmak, çok da keyifli bir durum değil. Sosyal sorunlara dokunuşlarıma gelen yorumlar, beni daha çok o konuları yazmaya teşvik etse de dikkatle uzak durmaya çalışmaya devam edeceğim… Çünkü bu topraklardaki gündemin özeti; kin ve kan!

Toplum mühendislerinin yönlendirmesiyle, ulusal kanallara pompalanan ilk elektrikli araba spekülasyonlarında bile ne kadar ucuz çözümler üretildiğini sosyal medyadan duymak iç acıtıcı bir durum. Sosyal medyadan bihaberlerin izlediği TV’lerde hala arabalar tur atıyor…

Televizyonda izlediği; burnunun dibindeki bombalama olaylarını veya az ötedeki savaş görüntülerini, televizyonunu kapattığında bitti sanan bireylerden oluşmuş toplumun refleksleri, körelmiş demektir.  O nedenle daha dün olduğu gibi bugün, bugün olduğu gibi yarın “tepkisizlik” devam edecektir. Ta ki, bireyin kendisine değneğin ucu dokununcaya kadar devam edecektir… Ama bu “sıkıntıyla” sözünü ettiğim kişiler kim, kimdir bunlar, nerede yaşıyorlar, nasıl görünüyorlar, neye göre karar veriyorlar?

Herkes, kendine göre her şeyi biliyor aslında…

Yukarıda yazdıklarımla bağlantı oluşturur diye; sıkça karşılaştığım bir örneği, Martin Niemöller’in şu anekdotunu, bu köşeye de taşımak istedim: “Naziler komünistler için geldiğinde sesimi çıkarmadım; çünkü komünist değildim. Sosyal demokratları içeri tıktıklarında sesimi çıkarmadım; çünkü sosyal demokrat değildim. Sonra sendikacılar için geldiler, bir şey söylemedim; çünkü sendikacı değildim. Benim için geldiklerinde, sesini çıkartacak kimse kalmamıştı.”

Geçen pazartesi Lefkoşa Atatürk Kültür Merkezinde CTP Gazimağusa Milletvekili Dr. Arif Albayrak’ın 1. Kişisel Resim Sergisi “Sevdanın Renkleri” açıldı. Açılışa gelenler arasında eski ve yeni pek çok siyasetçi de vardı. Açılışta konuşanların hemen hepsi Ankara’daki bombalama olayına da değindiler. Barış için duyarlılıklarını ifade ettiler... Sergiye tekrar döneceğim ama araştırmalara göre toplumsal hafızamızın her geçen gün daha da kısaldığı söyleniyor. Ankara’da bomba patlatılmasından önceki hafta bir Türk bilim insanı Prof.Dr. Aziz Sancar Nobel ödülü almıştı... Görünen o ki; bu bir hafta içinde; çakma ve toplama arabaların magazinsel haberlerine, bilim yenildi maalesef!

O nedenle biz sanattan devam edelim:

“Sevdanın Renkleri” ve Arif Albayrak’ın sergi katalogunda yayınlanan dostum Mustafa Hastürk’ün yazısını, iznine teşekkürlerimle ve zorunlulukla biraz kısaltarak paylaşıyorum:

“İnsanoğlu var olduğu zamandan beridir yaşamsal nedenlerle bir şekilde sanatla ilgilenmiştir. Bu eylemi de gerçekleştirirken sanat eseri yaratma  gibi bir derdi olduğu pek de söylenemez. İlk çağlardaki mağara resimlerinden tutun da Rönesans döneminin başyapıtlarına kadar insanoğlunun ortaya koyduğu eserlerin sanat yapıtı olarak olağanüstü olduklarında bütün sanat tarihçiler hemfikirdirler.  Ancak aynı uzmanlar, bu başyapıtları üretenlerin sanat yapma ya da sanatçı olma gibi bir gailelerinin de olmadığını söylemekte bir sakınca görmüyorlar. Buna rağmen günümüzde sanat eseri üretme noktasında yanılgı içerisinde olduğu halde kendini katıksız bir sanatçı olarak görenler de olacaktır elbette. 

“Sanat yaşamdır” ilkesinden hareket ederek insanoğlunun yaşamı gereği sanat edimiyle kendi varlığının bir ifadesi olarak ilgilendiğini söyleyebiliriz. Yani sanatçıyım demek için değil  yaşamın gereği olarak ve varlıksal nedenlerle sanatla ilgilenenlerden birisidir yazı kahramanımız Arif Albayrak. O, salt bu amaçla sanatla ilgilenmiş, kendini ve bu evrendeki varlığını  sorgulamış veya ifade etmeye çalışmıştır.  “Sanat, ruhlarımızdan günlük hayatın tozunu alıp götürüverir” diyen Picasso da bu sözüyle adeta Albayrak’a destek çıkmaktadır.  

Albayrak tıp alanında kitap yazacak ve bazı ilkleri  icra edecek kadar doktorluk görevinde iddialı ve başarılı olsa da sanat eylemi varoluşsal bir nedenle hep onunla olacaktır. Ve böylece karikatür, müzik, resim yapmaktan ve bunları toplumuyla paylaşmaktan geri durmayacaktır. 

Albayrak ‘ın ilk dönem resimleri arasında gördüğümüz P.Cezanne ile Van Gogh’u anımsatan natürmortları izleyende o yaşlarda bunları yapan birisinin zaten sıra dışı bir  yetenek olduğu  izlenimi bırakırlar.  Tıpkı aynı dönemde yaptığı kübist çalışmalar gibi. Evet,  o lisans düzeyinde akademik sanat eğitimi almamıştır. Üstelik yaşam kavgasının arasında  kopuk, kopuk ve sanatın farklı dallarıyla birden meşgul olmuştur. Ancak bu onun sanat alanında söz söyleme hakkını elinden alamaz. Tıpkı hukuk profesörlüğünden sonra ünlü bir sanatçı olan W.Kandinsky gibi.

Albayrak’ın  son dönem yaptığı çalışmalarından oluşan bu katalogdaki resimler daha çok soyut dışavurumcu tarzda. Erken dönem çalışmalarındaki karikatürün etkisinden sıyrılmış ve yüzeyde uyguladığı jestüel  tavırla daha özgün bir üslup geliştirmiştir diyebiliriz. Onun bu çalışmaları şiirin sözsüz, müziğin sessiz ve sadece renklerle hayat bulması gibidir. Zaman zaman bu sessiz melodinin içine sakladığı karikatürden kalma figürleri gizemli bir görsellikle  bizi sarar ve şaşırtır. Ancak betimleme kaygısı taşıdıkları ölçüde de bizi rahatsız etme eğilimi taşırlar. 

Ruhsal bir boşalmayı mümkün kılan renklerin yüzey üzerine adeta savrulur gibi uygulanması ve bu aksiyon içerisinde boyanın dışında başka malzemelere de yer verilmesi oldukça deneysel bir çabanın ürünü olarak karşımızda durur. Bu deneysel çaba içerisinde uygulayıcı, kendi içsel sezgi ve belki de müzik ve şiirlerinin de renge dönüşmesi biçiminde bir sentezi de tıpkı bir doğum hali gibi yaşamaktadır.  Ancak soyut dışavurumculuğun genel karakteri olan bu durum Albayrak’ta zaman zaman geçmişten kalan figürlerin bu atmosfer içerisinde eritilerek kullanılmasıyla yarı soyut bir hal alır. Bu serüven nereye ve nasıl şekillenerek gider diye bir soruyu kendimize sormuş olursak şunu söyleyebiliriz; Renkler tıpkı öğrencilik yıllarında yaptığı monokrom kübist resimlerde olduğu gibi soyut ama giderek daha az rengin kullanılması ve bir denge hakimiyetiyle daha ağırbaşlı ve rafine olacaktır diye bir öngörüde bulunabiliriz belki de. Ancak bu sadece bizi bağlayan bir beklenti olur. Albayrak’ın resim serüveni hayattan süzülen güçlü pınarlarla beslenmeye ve coşkulu akmaya devam ederken zaman zaman müzik ve şiirle beslenecek zaman zaman da farklı teknik arayışlara fırsat verecektir. 

O, bunu yaparken sanatçı olmak derdiyle değil, yaşamın doğallığıyla birlikte sanatla hep iç içe olarak kendi varlığını anlamlandıracak şekilde sanat alanlarında yaşam yolculuğunu sürdürecektir. Yaşamın kendisiyle olan ilişkisinin sorgulanması eyleminde bu çoklu ifade biçimi her ne kadar parçalanmış bir çıktı veya yansıma olarak karşımıza çıksa da bir dilin diğer bir dili zenginleştirdiğini de göz ardı edemeyiz. “Tüm sanatlar kardeştir, hepsi de ötekilerin ışığı altında ilerler” diyerek F.Voltaire tam da bu noktada söze girer.

Deneyci anlayışı ve aşırı öğrenme tutkusu, onu her zaman sanatın macera dolu yolculuğunda  besleyecek en önemli kaynaklar olacaktır.”
…

Yakın Doğu Üniversitesi, Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi’nin 2015-16 Akademik yılında açacağı, BEŞ BAŞKENT BEŞ SERGİ projesi kapsamındaki sergilerinin ilki İZDÜŞÜM-A, Ankara, Galeri Çankaya’da açıldı!  Sergi, 30 Ekim’e kadar süreceği için; önümüzdeki hafta köşeme taşımayı daha uygun buldum!

Sanata yakın kalın…


Sunday, September 13, 2015

Flux, sergi, olmak

Kıbrıs Postası, YAKINDAN SANAT köşe yazısı no:97



Epey zamandır KKTC’deki galerilerde genç kuşaktan birilerinin “nitelikli” bir sergisi üzerine yazmak ümidimi yitirmeden, o zamanın gelmesini bekliyordum.

Bu yıl Yakın Doğu Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesinin Mezuniyet Sergisini gezerken bu ümidimin yerinde ve toplumsal beklentimin ne kadar gerekli olduğunu fark ettim.

Kurum olarak bu Fakültenin önümüzdeki yıllarda KKTC sanat ve kültür hayatına önemli katkılar yapacak veya bayrağı taşıyacak genç sanatçı adaylarını yetiştiriyor olmasını görmekten, o sergide büyük keyif almıştım. YDÜ GSTF kurulmadan önce sanata veya tasarıma merak duyanların kendilerini İngiltere veya Türkiye’ye deki sanat eğitimi veren okullara atmaları normaldi. Bunun hala daha devam ettiğini görmekten çok da mutlu olduğumu söyleyemem.  Çünkü her nereden diplomasını alırsa alsın KKTC’ye döndüğünde akademisyen olmak isteyenler, nedense gelip YDÜ GSTF’nin kapısını çalıyorlar. Kapının dışında kalanların dışarıdaki çabalamalarını da takdirle karşıladığımı hemen belirteyim. Onlara destek olmak, sorduklarında yol göstermek, YÖK ve YÖDAK onaylı yüksek lisans ve Doktora çalışmaları için yardımcı olmak, elbette bu fakültenin kuruluş amaçlarından olduğu için, elimizden geleni yaptığımızı söylememe gerek yok sanırım.

Bu kısım birinci gözlemim ya da durum tespitim idi. İkinci tespit ise daha “dokunaklı” bir tespit. Dört yıllık sanat öğrenimi sürecini tamamlayıp mezun olan “sanatçı adayları” hemen kendilerine bir alan açabilmek için öğrencilik dönemlerinden kalan işlere birkaç tane daha ekleyip, arka fonda “insan hakları, ezilenler, özgürlük”, gibi klişe sözlerin gürültüsü eşliğinde bir etkinlik gerçekleştirdiklerinde, işleriyle beraber tavır olarak “hamdım, piştim, sanatçı oldum” eğilimi sergiliyorlar!  Estetize edemedikleri siyasi konular veya sloganların arasına, kan grubunu dahi artı bir değer olarak katanların “plastik” sorunları çözümleyemeden, sosyal sıkıntılarla ilgileniyor gibi yapıp “sanatçı” yaftası takınmak gayretlerini anlamak okuyabilen için çok kolay. Aynı oyun havası ile ritim ve yer tutmaya çalışan birkaç kişi daha olunca etrafta, bunların birbirlerini “sanatçı” olarak çağırmalarını duymak “doğal” bir sonuç olacaktır.

Hoca olarak katıldığım 1987’deki ilk mezuniyet töreninden sonra izlediğim onlarca genç yeteneğin “mezun oldum ben oldum” ters yön rüzgarı ile yok olup gittiğinin tanığı olmaktan pek keyif aldığım söylenemez.  Ancak; coğrafi konum veya mezun olunan kurum ayrımı yapmadan, her yıl bu tür girişimlerde bulunmak isteyenlerin tavır ve davranışlarına katılmasam da kendilerinin heyecan ve motivasyon nedenlerini daha anlar olduğumu buradan paylaşayım!

“Batu Gündal 1983 İngiltere doğumlu, on yaşında ailesi İle Kıbrıs’a yerleşmiş ve orada ortaokul ve lisenin yanında altı sene boyunca Kıbrıslı sanatçı Salih Oral’ın yanında özel resim kurslarıyla çocukluğundan gelen resme olan ilgisini geliştirmiş. Daha sonra Hacettepe Üniversitesinde resim bölümünü kazanıp eğitimine orda Prof. Hasan Pekmezci’nin atölyesinde devam etmiş. Mezun olduktan sonra İngiltere ve Kıbrıs'ta kendini geliştirme maksadıyla farklı projeler ve etkinliklere yer verdi. Bunlar arasında restorasyon, resim performansı, workshoplar, duvar resmi (mural) çalışmaları ve sergiler yer alıyor. 2010-2013 yıları arasında kendi oluşturduğu “Express yourself” atölyesini çalıştırmış özel resim dersleri verip workshoplar yapmıştır. Şu anda özel bir şirketin grafik tasarım işlerinden sorumlu. Batu Expressif bir ressam, insan psikolojisi, kişinin ruh hali ve yaşanmışlıklar üzerinden yola çıkarak genellikle nü ve figüratif  çalışmalarla karşımıza çıkıyor.” 

Yılarca ve ısrarla tartışıldığı üzere; akademik eğitim almak için üniversitelere giden gençlerin çoğu geleceklerine ilişkin sorularını dördüncü sınıfın başlarında kendilerine sorarlar “ben ne yapacağım” diye… Sorunun cümle dizilimi ve kelimeleri değişse de içeriği aynıdır. “Üniversite kazanmak, istatistikler” başlıklı yazımda şöyle demişim: Tam da her şey yoluna girdi derken, dördüncü yılın yağmurlu bir Eylül akşamında akla gelir o tabu soru; “ben, mezun olunca ne yapacağım”.  İşte dört yıl öncesinden belki de daha öncesinden  sorulması gereken soru budur!  Özellikle sanat eğitimi alanların “o fakülteye” bir şekilde girebilmek için herhangi bölümünü kazanmayı kabul etmeleri, aslında sonradan ortaya çıkacak sorunların ayak seslerini duymamazlıktan gelmeleri ile eşdeğerdir.

En çok da Grafik veya Grafik Tasarım bölümlerine yönelik bir alan kayması kendini belli eder mezuniyet sonrası. (Bu konuda epey kalıcı fikir yürüttüğüm önceki yazılarımda görülecektir!)  Alan kayması bağlamında; akademik, sosyal ve ekonomik koşullar göz önüne alındığında, özellikle resim bölümü mezunlarının aldıkları derslerin içerikleri (renk, oran-orantı, kompozisyon vb. gibi) açısından diğer bölümlere (heykel, seramik) göre daha şanslı oldukları açıktır.  Hele de güncel teknolojinin kullanımı konusunda becerileri iyi ise, başarılı olma şansları daha yükselir diye düşünüyorum.

Geçtiğimiz hafta Batu Gündal’ın Lefkoşa Atatürk Kültür Merkezi Sergi Salonunda açtığı Flux (devam eden değişim durumu) isimli sergisi vardı. Yukarıda yazdıklarımın çok güzel bir örneğiydi tüm sergi. Sergi katalogunda yazılanları doğrudan aktarmanın daha yararlı olacağı ümidi ile, değiştirmeden:

“Figürlerin (insanların) çevreleriyle ve kendileriyle çatıştığı, dönüştüğü, dönüşemediği, asılı kaldığı zamanları sorgulayarak başladı herşey.
Kendimle ilgili farkındalık yaratma çabam, kısa süre içinde kişisel olmaktan çıktı. Ben, sen, hepimiz değişim çarkının içindeyiz. Aidiyet, önyargılarımız, toplumun boşvermiş halleri, korkuyla yaşamamızı sağlayan çarpık sistemler, empoze edilen estetik kaygılar, psikolojik  gel-gitler, zaman ve hareket gibi kavramlar her gün bizleri hem form, hem de duygusal anlamda değiştiriyor.
Bu sergi;
İyi yada kötü yönde yepyeni bir çehreye, yepyeni bir ruha büründüğümüz bu sürecte farkında olmadan, karşı koyamadan, belki gönüllü, belki de istemeden parçası olduğumuz DEĞİŞİM’in sergisi...
Farkındalık kavramının yok edildiği bu dünyada, hepimizin deneyimlediği bu kaçınılmaz süreci sorgulamanız dileğiyle…”

Sergiyi YDÜ Rektör Yardımcısı Prof.Dr. Şenol Bektaş ile gezmeye gittiğimizde, Meclis Başkanı Dr. Sibel Siber de oradaydı! Mustafa Hastürk, Hasan Zeybek, Ceyhan Özyıldız, Nuri Ünüçok…

Prof.Dr. Bektaş; KKTC’deki önemli sanat koleksiyonerlerinden biri. Şenol hocanın yorumu ile sergiyi noktalayalım:  “Yeni ve genç bir yetenek. İllüstrasyon ve resim asarında teknik ve estetik kaygılar açısından iyi bir denge yakalamış. Kendisi ile iftihar ettim, önünde daha uzun yıllar var. Bu ilk sergisi ile bence iyi bir başlangıç yaptı. Bizim mezunlarımıza da haklarını teslim ederek; bu tür sergi ve çalışmalar, KKTC’de resim sanatının geleceğine ilişkin ümit vaat ediyor.” 

Sanat, savaş çıkarmaz! Sanata yakın kalın…

Sunday, June 7, 2015

Gençler, ödüller, farklılık

Kıbrıs Postası, YAKINDAN SANAT köşe yazısı no:83



“Anlayış ve eğitim ayrımı gözetmeksizin; genç kuşak ressamların özendirilmesi, yeni değerlerin saptanması ile bu alanda eser üreten genç sanatçıların çalışmalarının bir arada sergilenmesi ve başarılı ressamların ödüllendirilerek teşvik edilmesi amacıyla” KKTC Başbakan Yardımcılığı, Ekonomi, Turizm, Kültür ve Spor Bakanlığı’na bağlı Kültür Dairesi’nin bu yıl yedincisini düzenlediği “Genç Sanatçılar Resim Yarışması”nda seçmeler daha önce yapılmıştı. Bu yapılan seçmelerden oluşan sergi 12 Haziran 2015 tarihine kadar Lefkoşa Atatürk Kültür Merkezinde sanatseverlerin izlenimine sunulmuş durumda.

Haftanın yoğunluğu, son gününün ağırlığı ile birleşip Cuma akşamları belleğime baskı yapmalarının yarattığı gerginlik, düşüncelerin konuya, konunun kelimelere, kelimelerin cümlelere dönüşmeye başlaması ile yerini rahatlama sürecine bırakır. Geçen hafta akademik yoğunluktan bahsetmiştim, o nedenle aynı mazeretin arkasına saklanamayacağım.  Ayrıca bu hafta açılan “Genç Sanatçılar Resim Yarışması” üzerine yazılması gerekli önemli bir konu olarak öne çıktı. Öyleyse oradan devam etmeli…

Bu yılki sergi ile ilgili bazı istatistiki bilgiler vererek başlamak istiyorum yazıma ki; devamında niyetim kendini daha açık edebilsin. Leonardo’ya ait olduğu söylenen “görmeyi öğrenin, her şeyin bir biriyle bağlantılı olduğunu fark edeceksiniz” sözü, sanırım bunu doğrulamaya yardımcı olacaktır.

Genç Sanatçılar Resim Yarışmasının 2015 seçmelerine 21 genç sanatçı, toplam 73 eser ile katılmış. Gönen Atakol, Aşık Mene ve Ruzen Atakan’dan oluşan jüri tarafından yapılan seçmeler sonucunda ödüle layık görülen eserlerle birlikte, 16 sanatçının toplam 25 eseri sergilemeye değer bulunmuş. Hemen belirteyim; bu yılki sergi kalitesi oldukça iyiydi! Bu nedenle önce katılımcıları, sonra da jüriyi kutlamak gerek.

Yedincisi gerçekleştirilmekte olan yarışmanın daha öncekilerinde rakamlar nasıldı buraya taşımak istemem ancak; (bu yıl, spekülasyona meydan vermeyecek şekilde oluşturulduğuna inandığım) seçici kurulun gerçekleştirdiği değerlendirmeler sonucunda Yakın Doğu Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Plastik Sanatlar Bölümü öğrencilerinden Dicle Özlüses’in “İsimsiz-I”, Mehmet Sariler’in “Horoz Dövüşü-II” isimli eserleri “Başarı Ödülü”ne layık görülmüştür.  Üç ödülün ikisiyle ilgili bencillik yaptığımın bilincinde olarak; (Celal Atikler ile Ahmet Erman Karagöz’ü de kutlayarak) ödüller; Genç Sanatçılar Resim Yarışması 2015 Sergisi’nin Atatürk Kültür Merkezi’nde yapılan açılışında sahiplerine verildi!

İlan edilmiş jüriyi bilen, yarışma koşullarını kabul edip katılan, hatta biri “umut vadeden genç sanatçı” ödülüne laik görülen veya geçen yıllarda ödül alıp da bu yıl yalnızca sergileme alan bazı katılımcıların açılışa gelmemeleri “gayet normal” olarak yorumlandı!  Yorumlar ilginç bir noktaya daha dikkat çekti; “Defne” dergisinin sayfalarında “oldum” havası oynayanların, bu sergiye ancak tutunabilmeleri konusu mesela… Bu kişiler, önümüzdeki yıl yapılacak yarışmaya katılırken biraz daha düşünerek hareket ederler umarım!

Olasılıktı, ancak ve yine de ilginç bir rastlantı olduğunu düşünüyorum: 1981 doğumlu olanın umut vadeden genç sanatçı ödülü, 1994 doğumlu olanın da başarı ödülü alması ilginçti.  Yarışma ilk defa organize edilirken -ilgili arkadaşlar hatırlayacaklardır- o zamanki Kültür Dairesi Müdürü Mustafa Hastürk hoca ile biz bunları çok tartışmıştık. Çalışanlarının büyük bir emek ve özveriyle sürekliliğine katkı koydukları bu yarışmadaki ödülleri, Kültür Dairesinin bir kere daha düşünmesi gerekir inancındayım.  Hele de umut vadeden genç sanatçı ödülünü!

Yarışmanın amacı oldukça başarıyla tanımlanmış “…genç kuşak ressamların özendirilmesi …teşvik edilmesi…”  Tanımlanmış bu amaç dışında, bu ödüldeki farklılığı; hatta gerekçeyi, ne bir yerde okudum, ne de dedikodusunu duydum.  Ancak, pozitif bir yaklaşımla ve kısaca belirteyim, yarışmanın değerine bir şey katmadığını düşünüyorum!  Bu yılki tesadüf de cabası.

Buradan bencilliğime ve yoluma devam edeyim: Ödül alan eserler dışındaki eserleri sergileme alan YDÜ GSTF mezunu ya da halen öğrenci olanların ve çalışmalarının adları şöyle: Ayça Akarcan: “Geleceğin Rengi”,  Dicle Özlüses: “İsimsiz-I” ve “İsimsiz (Diptik)”,  Hascan İleri: “Dirty Nicosia-I”, Kemal Behcet Caymaz: “Korkma Ay Doğacak-I”, Mehmet Sariler: “Horoz Dövüşü-I” ve “Horoz Dövüşü-III”, Neriman Şaban: “No:2”, Rahme Manastırlı: “Kayıp Salamis-II”, Tünay Özyay: “Yeni Umutlar”…

YDÜ GSTF Dekan vekili Doç.Dr. Erdal Aygenç konuya ilişkin kısaca şunları paylaştı bizimle: “Bu yıl “Genç Sanatçılar Resim Yarışmasına” katılan 16 sanatçıdan 8 genç sanatçı bizim Fakülteden ya mezun olmuş ya da öğrenimlerine devam etmekte... Sergilenen 25 çalışmadan 10 çalışma yine bizim arkadaşlarımıza ait. Bu durum bizi geçen yıllarda olduğu gibi bu yıl da yine mutlu etmiştir. Ödül alan veya çalışmaları sergilenen tüm öğrencilerimizi yürekten kutlarım. Bu başarı aynı zamanda Fakültemizde yürüttüğümüz (lisans, yüksek lisans ve doktora) programlarının da başarısıdır. Elbette ki tüm öğrencilerimizle deneyimlerini paylaşan değerli hocalarımızı da kutlamak gerekir.”

Fakültemizin kuruluş amacına yönelik hedeflerine bir adım daha yaklaşmışlığının göstergesi ve “farklılığı” olarak da değerlendirilebilinir bu sonuç.

Sonucu gençler adına kapatalım bugün: Kültür Dairesi Müdürü Nilay Tunçalp, Kültür Dairesi çalışanlarından Bedia Kale, Pervin Aramek, Leman Ahmetoğlu’nu teşekkürler ile; yarışmayı KKTC’ye kazandıran Mustafa Hastürk ve devamını sağlayan Derviş Beyit ve Nurcan Namsoy’u da saygı ile anarak  haftayı noktalayalım.

Eğitim alın, farklı olun, üretin, sanata yakın kalın…
---

Not: Türkiye Cumhuriyetinde bugün, Türkiye Büyük Millet Meclisi için “seçim” var!  KKTC’de oyumu kullandığım sandıkta sadece “milletvekili” yazıyordu!

Sunday, May 17, 2015

Darbeci, karadut, AKADEMİADA

Kıbrıs Postası, YAKINDAN SANAT köşe yazısı no:80



Bugün işim zor görünüyor.  Başlıklardan da anlaşılacağı üzere birbirinden oldukça uzak ve hatta ilintisiz gibi görünen konular üzerine yazmaya karar verdim.

Ancak, konu bağlantılarını her zaman olduğu gibi sanat ile yapacağım. Başlığın altında şunlar var kısaca: Toplumsal bir felaket, kişisel bir dram ve kurumsal bir başarı…

Sosyal medyada da paylaşılan Mehmet Keskin (Cumhuriyet, 11 Mayıs 2015 Pazartesi) yazısı; “darbe” ve sanatla ilintili yazılanlar arasından yeterince özet niteliği taşıyor:

“12 Eylül darbesinin mimarı Kenan Evren, 1989’da Cumhurbaşkanlığı’ndan emekli olduktan sonra resme merak sardı. Bir söyleşisinde, resme ilgisinin 1929’da ortaokul birinci sınıfta başladığını söyleyen Evren’in resimleri, düzenlenen müzayedelerde, kendisine yapılan ev ziyaretlerinde işadamları tarafından peynir - ekmek gibi satın alındı. New York’ta bir müzeyi gezerken karşılaştığı Pablo Picasso’nun resimleri için “Bunları ben de yaparım,” diyen Evren, 1993’te Beyoğlu Aksanat’taki sergisinin açılışında, kendisinin resimlerinin değerinin de tıpkı birçok ünlü ressamınki gibi öldükten sonra artabileceğini ummuştu. Evren “Belli olmaz, bakarsınız bu tablolar ben öldükten sonra milyarlara da gidebilir,” diyordu. Lakin, sergideki bir resminin dönemin parasıyla 500 milyon liraya zatın alınmasından güç alan Evren’in ‘yapıt’larının değeri, geçen yıllarla artan ‘ah’lardan olsa gerek ki, sürekli düştü.”

Konuya ilişkin bir başka yayını daha sizlerle paylaşıp değil sadece yukarıda konu edilen “sanatın”, topyekün bir ülkenin çektiği eziyetin (%92 evet diyenlerin hiç mi günahı yok?) bir zamanlar sahibi olarak sembolleştirilip yüceltilen; sonrasında ise o sembolleştirenler tarafından “sebep” olarak suçlanan kişinin, kızının mülakatına cevaben http://riturkey.org/2015/05/senay-gurvite-acik-mektup-eylem-delikanli/ adresinden yayınlanan bir paragraf, başka bir özet:

“Tarih bir gün bu haksızlığı yazacak demişsin. Bahsettiğin tarihi kim yazacak bilmiyoruz ama biz yukarıda bahsini ettiğim çocuklar, kadınlar ve erkekler bir tarih yazıyoruz. Yazıyoruz ki, bizden sonrakiler babanı kanlı bir cuntanın lideri, ülkeyi karanlığın en dibine sürükleyen kişi, bugünün mimarı olarak bilsin. Yazıyoruz ki, ne sen ne de bir başkası bir daha asla ‘babama haksızlık yapıldı’ diyebilsin. Bütün bu saydıklarım, şikayet ettiğin bugünler ‘bir daha olsa yapmakta yine tereddüt etmeyecek’ babanın ve cuntanın eseri. Gurur duyabilirsin.”

Detaylarını ilgili adreslerde bulabileceğiniz her iki alıntıyı da yorumsuz aktardım.

Yukarıda özetlenen toplumsal felaketten kişisel bir drama geçelim:

Yakın Doğu Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesinin artık markalaşan etkinliği Akademiada’nın altıncısını tamamlamak üzereyiz…

Bu yılki ziyaretçilerimiz arasında Milletvekili Dr. Arif Albayrak da vardı. Profesyonel mesleği dışında sanatın pek çok alanında üretim yapmaya çalışan, sanata ilgisi ve desteği olan Albayrak’ın ziyareti sırasında sohbetimize “Karadut” karıştı. Aklımda olduğunca ve dilim döndüğünce açıklamaya çalıştım.

karadut-şiiri-ve-hikayesi-bedri-rahmi-eyüboğlu diye internette araştırma yapınca çıkan sayfalardan birinde anlatılan hikaye şöyle:

1949'da bir gün İstanbul Büyük Kulüp'teki bir toplantıda, davetliler Bedri Rahmi Eyüboğlu'ndan bir şiir okumasını isterler.  Eyüboğlu ayağa kalkar ve Karadut'u okumaya başlar:

KARADUT

Karadutum, çatal karam, çingenem
Nar tanem, nur tanem, bir tanem
Ağaç isem dalımsın salkım saçak
Petek isem balımsın ağulum
Günahımsın, vebalimsin.

Dili mercan, dizi mercan, dişi mercan
Yoluna bir can koyduğum
Gökte ararken yerde bulduğum
Karadutum, çatal karam, çingenem
Daha nem olacaktın bir tanem
Gülen ayvam, ağlayan narımsın
Kadınım, kısrağım, karımsın.

Sigara paketlerine resmini çizdiğim
Körpe fidanlara adını yazdığım
Karam, karam
Kaşı karam, gözü karam, bahtı karam
Sıla kokar, arzu tüter
Ilgıt ılgıt buram buram.
Ben beyzade, kişizade,
Her türlü dertten topyekün azade
Hani şu ekmeği elden suyu gölden.
Durup dururken yorulan
Kibrit çöpü gibi kırılan
Yalnız sanat çıkmazlarında başını kaşıyan
Artık otlar göstermelik atlar gibi bedava yaşayan
Sen benim mihnet içinde yanmış kavrulmuşum

Netmiş, neylemiş, nolmuşum
Cömert ırmaklar gibi gürül gürül
Bahtın karışmış bahtıma çok şükür.
Yunmuş, yıkanmış adam olmuşum

Karam, karam
Kaşı karam, gözü karam, bahtı karam
Sensiz bana canım dünya haram olsun.

Bedri Rahmi, şiiri okurken aniden gözlerinden yaşlar süzülür. Salondaki herkes niye ağladığını anlar; tabii herkesten çok, hemen yanı başındaki karısı Eren Eyüboğlu... Çünkü şiirde "kadınım, kısrağım, karımsın” dediği kadın, karısı değildir.

Bu şiiri 3 yıl önce, bir başka kadın için yazar Bedri Rahmi: Mari Gerekmezyan...

Mari, Bedri Rahmi'nin asistanlık yaptığı Güzel Sanatlar Akademisi'nin heykel bölümüne misafir öğrenci olarak gelmiştir. O dönem askerliğini yapmakta olan şair-ressamın sinesine, "kara saplı bir bıçak gibi” saplanmıştır.

Mari, Bedri Rahmi'nin bir büstünü yapmıştır. Bedri Rahmi bu büstü, Mari'nin çeşit çeşit portresiyle ve ona yazılmış şiirlerle yanıtlamıştır.  Artık aşklarından bütün İstanbul haberdardır. Bu süreçte Bedri Rahmi, sanatında tam bir patlama yaşar, Eren Eyüboğlu ise sabırla eşinin kendisine dönmesini bekler.

Mari, yani  "Karadut", 1946'da menenjit tüberküloz kapar. İyileşebilmesi için antibiyotik lazımdır. Savaş yeni bitmiştir ve ilaç ateş pahasıdır.  Bedri Rahmi, genç sevgilisine ilaç alabilmek için tablolarını elden çıkarmaya başlar. Ancak bu çabalar sonuç vermez ve Mari Gerekmezyan ölür.  Bedri Rahmi yıkılmıştır:

Türküler bitti
Halaylar durdu
Horonlar durdu
Hüzün geldi baş köşeye kuruldu
Yoruldu yüreğim, yoruldu

Yıkılan adam nasıl ayağa kalktı konusunu başka bir yazıya bırakıp, Arif Albayrak ve onu çağıran Mustafa Hastürk’e teşekkür ederek kurumsal bir başarıya;  Akademiada ya dönelim:

Akademiada; yarın sergisini açıp altıncısını da tamamlayacağız. Geçen yıllarda olduğu gibi heykel ile tozu dumana katmayınca sönük geçti gibi görünüyor olmakla beraber, bu sefer daha özel ve aleni bir iz bırakacağız adada… Muflon heykeli… Muflon heykeli bu yılki Akademiada’da sonuçlanmış ve yerine konulmuş olacak!

Muflon dışındaki çalışmalardan oluşan sergi; yarın (18 Mayıs 2015 pazartesi günü) saat 11:00’de Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi sergi salonunda açılacak. Biz orada olacağız, sizi de bekleriz!

Eğitim alın, sanata yakın kalın…